logo z cieniem 2

O wadzie wymowy mówimy wówczas, gdy dziecko, które powinno już umieć wymówić prawidłowo daną głoskę, zastępuje ją inną, łatwiejszą (np. wymawiając s zamiast sz), lub zniekształca (np. wsuwając język między zęby przy wymawianiu s). Najczęściej dzieje się tak, ponieważ aparat artykulacyjny dziecka jest mniej sprawny (np. mięśnie języka są dość słabe)lub występuje jakaś wada w budowie anatomicznej (np. wada zgryzu, zbyt krótkie wędzidełko podjęzykowe). Często przyczyną bywa słabiej wykształcony słuch fonematyczny, czyli zdolność różnicowania głosek – dziecko po prostu nie słyszy różnicy np. pomiędzy s i sz.

Wśród najczęściej spotykanych wad wymowy można wyróżnić:


Sygmatyzm (seplenienie) – dotyczy nieprawidłowej wymowy tzw. głosek dentalizowanych, przy których artykulacji konieczne jest zbliżenie do siebie siekaczy. Wyróżniamy trzy szeregi tych głosek:
• syczący (s, z, c, dz),
• szumiący (sz, ż,cz, dż) i
• ciszący (ś, ź, ć, dź).
W rozwoju mowy najpierw pojawia się szereg ciszący (2-3 r.ż.),którym dziecko zastępuje pozostałe dwa, następnie syczący (3-4 r.ż.), który przez jakiś czas zastępuje także szereg szumiący – najtrudniejszy i pojawiający się najpóźniej (4-5 r.ż.). Jest to proces normalny. Zdarza się jednak, że opanowywanie kolejnych szeregów jest opóźnione, a wówczas takie zastępowanie określamy już wadą wymowy i korygujemy.
Częste są także deformacje głosek któregoś z szeregów. Najczęściej występuje międzyzębowa wymowa s, z,c, dz,( dziecko wkłada język między zęby), seplenienie boczne (język układa się asymetrycznie i powietrze przedostaje się bokiem; może to dotyczyć wszystkich szeregów), grzbietowa (inaczej dorsalna) wymowa sz, ż, cz, dż (zamiast czubka języka do dziąseł unosi się jego środek).


Rotacyzm (reranie) – nieprawidłowa wymowa głoski r. Jest to najtrudniejsza głoska w języku polskim i pojawia się w mowie dziecka najpóźniej, ok. 5-6 r.ż. Wcześniej zazwyczaj zastępowana jest przez głoskę l, a u najmłodszych dzieci przez j. Artykulacja r wymaga uniesienia czubka języka do dziąseł i wprawienia go w wibrację. Wadą w przypadku tej głoski jest zarówno jej zastępowanie nieadekwatne do wieku, jak i deformacje.
Mowa bezdźwięczna – zastępowanie głosek dźwięcznych ich bezdźwięcznymi odpowiednikami. Dziecko wymawia f zamiast w ('fanna' zamiast 'wanna'), s zamiast z ('samek' zamiast 'zamek') itd. Dotyczy to nie jednej głoski, ale wszystkich par bezdźwięczna-dźwięczna (p-b, f-w, t-d, s-z, c-dz, sz-ż, cz-dż, ś-ź, ć-dź, k-g). Najczęściej dzieje się tak, ponieważ dziecko nie słyszy różnicy pomiędzy tymi głoskami. Mowa bezdźwięczna jest zazwyczaj zrozumiała dla rozmówcy (pomaga w tym kontekst), może być natomiast odbierana jako nieco dziwna.


Kappacyzm, gammacyzm - to wady wymowy polegające na nieprawidłowej realizacji głosek tylnojęzykowych k i g, które są zastępowane głoskami t i d.

Niezwykle istotną sprawą są ćwiczenia w domu, pod okiem rodziców. Sama wizyta wgabinecie logopedy nie wystarczy. Nowy sposób wymowy danej głoski to jak wydeptywanie nowej ścieżki w mózgu. Jeśli przejdziemy się nią raz w tygodniu, ścieżka zaniknie. Ale jeśli będziemy robić to regularnie, codziennie – stanie się trwałym elementem krajobrazu. Takie wydeptywanie wymaga wytrwałości. Na szczęście wiele ćwiczeń można prowadzić w formie zabawy, atrakcyjnej dla dziecka, jak i, przy odrobinie zaangażowania, dla rodziców.

Maj 2018
Pn Wt Śr Cz Pt So N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31